Momoty - Często cz. II

W Wielką Sobotę,  przed północą usłyszałam dziwne dźwięki. Zauważyłam ciemne i wiotkie sylwetki, poruszające się ruchem falistym po białym śniegu.
Dwa małe zwierzaki wydawały z siebie dziwne dźwięki. Jedno uciekło na drzewo, drugie w krzaki. Łaska?
Za duże na łaskę. Gronostaj, kuna ?
Po chwili skryła je ciemna linia żywopłotu, rozpłynęły się w mroku i nastała cisza.

Jak dobrze jest móc obserwować zwierzęta. Dopiero teraz, kiedy zeszłam z pięter na ziemię, jest to możliwe......
Ileż straciłam ?

Opowiadając  o Lasach Janowskich nie chciałam reklamować tej okolicy. Chciałam ją
' zawłaszczyć ' dla siebie - tak bardzo mi się ona podoba.

Znaczna jej część należała w latach 1589 -1936 do Ordynacji Zamojskiej.

Przejeżdżałam przez Lasy setki razy. Zawsze było mi, czy nam - po drodze.
To piękny i  olbrzymi kompleks leśny- zachodnia część Puszczy Solskiej- morze lasów, poprzecinane korytami rzek, pasmami wydm. To ponad stuletnie bory sosnowe, w których powstał swoisty ekotyp  sosny puszczańskiej. Spotkamy tutaj także las mieszany, bór jodłowy.

Jak by nie opowiadać, słowa nie są w stanie oddać wartości przyrodniczej, piękna tych terenów,



 urozmaiconych stawami, o łącznej powierzchni 1800 ha, torfowiskami, olsami, śródleśnymi łąkami.

Kiedyś przeprowadzono meliorację tych terenów, dzisiaj wykonuje się działania odwrotne, mające na celu zatrzymanie wody w lesie...

Możemy spotkać tutaj podrzenia żebrowca, 

 



(te paprocie akurat sfotografowałam na mocno zacienionych i wilgotnych zboczach Czarnohory - Ukraina)

 

długosza królewskiego, widłaczka torfowego, pełnika europejskiego, grzybienia białego i wiele innych chronionych roślin.

Wśród zwierząt wyróżnia się wilk, wśród ptactwa- orlik krzykliwy, orzeł bielik, bocian czarny, ale przede wszystkim jest tutaj największe skupisko głuszca, objętego ścisłą ochroną gatunkową, jako gatunku skrajnie zagrożonego.
Fraz pieśni godowej ptaka- czyli klapania, trelowania, korkowania (odbój) i szlifowania- możemy posłuchać jedynie w formie nagrania, w Ośrodku Edukacji Ekologicznej, ponieważ w okresie godów, zaczynających się już w marcu, obowiązuje 500 m strefa ochronna od miejsc gniazdowania.

Pieśń godowa powtarzana jest przez samca o poranku, nawet 200 razy.

Samica buduje gniazdo na ziemi, w ukryciu, z tego względu lęgom zagrażają lisy.
Lubi prześwietlone starodrzewia sosnowe z warstwą podszytu świerkowego.

Szacuje się, że polska populacja głuszca to pół tysiąca osobników, z czego połowa to koguty.
Ostoja głuszca w Puszczy Solskiej to jedno z ostatnich  czterech, izolowanych stanowisk w Polsce.
W samych Lasach Janowskich  jego liczebność szacuje się na  ponad 20 sztuk, a na Lubelszczyźnie na 100-150 osobników. Dla niego utworzono 5 ostoi na 1600 ha.
W Nadleśnictwie prowadzi się aktywną ochronę tego ptaka,  zmierzająca do utrzymania terenów, na których żyje w stanie optymalnym dla tych kuraków poprzez:
wprowadzenie podszytów jodłowych i świerkowych,
retencję wody w ostojach,
wykładanie gastrolitów niezbędnych w trawieniu,
grodzenie młodników drewnianymi żerdziami,
eliminację nadmiernej liczby drapieżnikami, w tym lisów,
monitoring populacji.

Czy można w skrócie opowiedzieć o obszarze Natura 2000, o rezerwatach:
Kacze Błota, Jastkowice, Szklarnia, Imielty Ług, Łęka, licznych pomnikach przyrody,

o 250 przydrożnych krzyżach i kapliczkach,  

 ciekawym budownictwie sakralnym- np: kościele św. Anny w Zaklikowie, z końca XVI wieku ?

 

Sporo obiektów zabytkowych znajduje się w miejscowościach , sąsiadujących z  Lasami.  

 

Dawny słup graniczny, stojący na granicy zaborów austriackiego i rosyjskiego, przeniesiony z Łążka Ordynackiego do Zaklikowa. 



Piękna okolica, ciekawe miejsca i najważniejszy dla mnie, w mojej dzisiejszej wędrówce -

drewniany kościółek św. Wojciecha w Momotach Górnych -  maleńka, ale jakże cudowna świątynia,

zbudowana rękami Księdza Pińciurka, powstała w tajemnicy - pod osłoną nocy, z rozbieranych, drewnianych, chłopskich stodół.

Wydarzenia z okupacyjnej przeszłości utrwalił Ksiądz Pińciurek w postaci małych obiektów sakralnych. W pobliżu kościółka wybudował grotę i fontannę, poświęcone ofiarach wojny.

 Nie ma w Lasach Janowskich ani jednej miejscowości, której nie dotknęłyby zbiorowe egzekucje., pacyfikacje - niektóre wsie zniknęły na zawsze. 

' Fontanna płacząca ' ze św. Wojciechem, ma przypominać łzy żołnierzy, składających broń w 1939 roku. Z tyłu Grota Zniewolenia, symbolizująca wydarzenia z czasu okupacji i Grota Wyzwolenia, powstała na pamiątkę wydarzeń z 1989 roku. 

Wszystko, począwszy od ołtarza, witraży w drewnianych ramach,

na sklepieniu prezbiterium skończywszy 

ksiądz wykonał sam, chociaż nigdy wcześniej nie miał z tym do czynienia. Wystrój kościółka sprawia, że nie chce się go opuszczać, chce się w nim bezustannie przebywać...

Ten kościółek był celem mojej podróży do Momot,  

1. X .1939 roku - 74 lata temu- po mszy, pod tym kościółkiem- 

składali  broń  Żołnierze pułkownika Zieleniewskiego.

Proszę, przeczytajcie.

Pułkownik Zieleniewski zamierzał iść zwartą grupą w kierunku na południe- Janów Lubelski - Łańcut, przesuwając się pomiędzy siłami niemieckimi i sowieckimi, celem osiągniecia Karpat , do granicy z Węgrami. Niestety mając Sowietów na tyłach i trudności z przejściem Sanu zdecydował się złożyć broń na ręce Sowietów...

Nieopodal Kościółka w Momotach Górnych, gdzie składali broń żołnierze płk Zieleniewskiego, powstał pomnik - cały z drewna   

-dla upamiętnienia historii sprzed lat.... 

 

 Rozkaz nr 4 dowódcy Grupy Zieleniewskiego:

 

Żołnierze! Oddział nasz został ostatnim oddziałem Wojska Polskiego, walczącym w Polsce.

Oddaję część Waszej wytrwałości i męstwu. Jednakże stwierdzam, że naszymi nielicznymi szeregami, goniąc resztkami amunicji, nie pobijemy licznych armii przeciwników, wojujących w Polsce.

Z drugiej strony, nie mogąc stale trzymać terenu, nie jesteśmy w stanie bronić cywilnej ludności, na której mści się krwawo Niemiec, za nasze działania wojskowe, jak to miało miejsce wczoraj w Janowie Lubelskim.

W tych okolicznościach, nie widząc możliwości i celu dalszej walki, postanowiłem przyjąć propozycję wojsk sowieckich, przerwać działania wojenne i złożyć broń (...).

Dowódca Grupy, Zieleniewski pułkownik.

 

Pamiętacie Trauguttowo pod Brześciem, Batorz, opisane w Kopijniku?

Stąd do Batorza nie jest daleko.

Wśród Żołnierzy mógł być mój Stryj- oficer Wojska Polskiego- najstarszy brat mojego Taty, służący w Trauguttowie pod Brześciem nad Bugiem.

Jest to wielce prawdopodobne.......  Grupa Brześć - ranny generał Plisowski,  powierzył dowództwo ppłk Alojzemu Horakowi.

 

 

Dotarłam do Żołnierzy płk Zieleniewskiego dzięki pracy zbiorowej pod auspicjami Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie 

- ' Napaść sowiecka i okupacja polskich ziem wschodnich 1939 '

pod redakcją prof. dr Edwarda Szczepanika i prof. dr Józefa Jasnowskiego,

która ukazała się w 45 rocznicę tej napaści.

Czy może być coś prostszego, niż odnalezienie informacji na ten temat w necie.......

 

Przez tyle lat milczano, pomijając wydarzenia z 1939 roku, jednak pamięć i prawda zwyciężyły kłamstwo, fałsz i śmierć.

Daj Boże, żebyśmy nigdy nie zapomnieli o tych, z których dziedzictwa dzisiaj korzystamy.

 

Pan Tomasz Bordzań, pasjonat historii z Muzeum Rzemiosł Ludowych w Biłgoraju napisał książkę o Zapomnianych Żołnierzach. 

 

W ostatnią niedzielę września, przed kościółkiem odbywają się uroczystości, upamiętniające wydarzenia... z 1939 roku....

Przyjadę....... , bo .......  kiedy o tym mówić i odwiedzać to miejsce, jak nie teraz .........?

 

Jaka szkoda, że mój Tato o tym nie wiedział... On tak lubił te Lasy.......

 

 

 

 

& 

 

 

 

Proszę o przyjęcie wyróżnienia   i odpowiedź na jedno pytanie: 

 



Za co kochasz życie ?

 

Danę, Ostrą, Rybeńkę, Krysię, Megi, Grażynkę, Magdę,  Kyję, Klarkę  Alinkę . Olgę, Anię, Ilonę,

emkę, Anię, Leśniczego Jarka

 

Pozdrawiam Wszystkich serdecznie

 



Ruch

Przygotowania do Świąt idą, jak po grudzie, bo i temperatury grudniowe.

 

 Stadko zięb odwiedza karmnik,

 pojawił się nawet szczygiełek, w charakterystycznej czapeczce-

 ruch , jak na Krupówkach.

Nie ogarniam świątecznych przygotowań.

Zawsze jestem krok do tyłu... - chora ręka daje się we znaki.....

Obiecałam sobie, że uwalnię swój dom od kwiatów- to dla mnie za duży wysiłek.

Przesadzanie ich i sadzenie zajęło mi cały dzień- tyle tego jest. Jeszcze nie skończyłam...

Przy okazji popodziwiałam stare - 20 letnie, solidne, ceramiczne donice, po których nie widać śladów używania, w odróżnieniu od obecnie sprzedawanych.

 

Coraz trudniej odnaleźć mi się w tym naszym nijakim świecie.

Ilekroć kupię na giełdzie jakieś cuda, przyjeżdża z nimi choroba i moje zdrowe dotychczas rośliny zaczynają zamierać. Tak było z fiołkami afrykańskimi..... - o ich pięknie mogę już zapomnieć....

Rośliny z zakupu są pięknie wypędzone, ale w gruncie rzeczy, najczęściej chore i rachityczne.

Tylko stara woskownica rośnie, jak szalona, oblepiona pąkami nie przejmuje się zimową aurą

Epiphyllum - epifit z tropikalnej puszczy też prezentuje się efektownie.

Zakwitły cebule hipeastrum, symbol dostojeństwa i szlachetnej miłości- tłum w jednej doniczce-najmilsze kwiatki mojej Babuni.

 

Mam i pełne odmiany.

Zwykle rosły w ozdobnej miednicy, w żyznej próchnicznej ziemi, pobieranej z miejsca, gdzie od lat rąbano drzewo.
Na koniec niespodzianka - biały watowaty nalot na olbrzymim  rozmarynie - ochojnik. Śpi czy już pracuje ?
W zasadzie w domu nie możemy stosować środków chemicznych, tylko niektóre mało szkodliwe. Najlepszy sposób to wyrzucić  ( nie na kompost ), kiedy walka ze szkodnikami jest trudna.
Preparaty owadobójcze na ogół są szkodliwe i rakotwórcze., obowiązuje zwykle okres prewencji dla ludzi.

Jeszcze dwa lata temu szukałam palm, wykonanych z naturalnych, niebarwionych kwiatów, liści
i źdźbeł.

Tym razem wybrałam się do Cepelii. Śnieżyło i było niemiło.
Niestety małych arcydzieł nigdzie nie znalazłam- nie warto się wysilać- mają być tanie
i jednakowe dla wszystkich.

Baranek już jest - właściwie owieczka

(mój koszyczek Wielkanocny okazał się wielką porażką, z winy nieokrzesanej  kocicy. Szczegóły podaruję sobie..... )

Na wszelki wypadek, gdyby okazała się za ciężka, można jeszcze upiec samemu

Przepis znajduje się na opakowaniu
Baranek z dodatkiem wanilii jest do schrupania w całości.

Babcia miała starą, żeliwną formę, ale jak to z formami bywa- miała nogi, wyszła i nie wróciła.

Wyciągnęłam pisanki kupione w Kołomyi, w Muzeum Huculszczyzny,  założonym jeszcze w czasach II giej Rzeczypospolitej.
W sumie nie wiem jakie to motywy: huculskie czy ukraińskie. Raczej huculskie.
W Kołomyi jest też inne muzeum - Muzeum Pisanki.
Miasto jest miejscem urodzenia  Franciszka  Karpińskiego-  twórcy kolędy ' Bóg się rodzi ' ....

Te strusie jaja pochodzą z Muzeum Misyjnego Sióstr Służebniczek w Starej Wsi koło Brzozowa, gdzie można doświadczyć egzotyki i obejrzeć eksponaty przyrodnicze i etnograficzne przywiezione z misji, prowadzonych przez zgromadzenie, głównie w Afryce i Azji.

W Brzozowie, znajduje się jeden z lepszych szpitali onkologicznych na Podkarpaciu, a może najlepszy ?

Czy już wiecie co było pierwsze : jajo czy struś ?

Nie mogłam uwierzyć, kiedy zobaczyłam zdjęcie sprzed roku- 7 dzień kwietnia- to za dwa tygodnie.

Kwitły wczesne narcyze.

tobołki,

 skalnica, puszkinie, hiacynty i wiele innych.

Taka piękna pogoda była na Święta w 2012 roku...........

Pomarzyć.......

 

 

Niech Niebo udzieli Wam wszystkiego, czego pragnie serce:

zdrowia, domu szczęśliwego , spokojnego ogniska rodzinnego, miłości,

niech każdy dzień budzi Was słońcem i uśmiechem bliskich osób.

Z Wielkanocą życzę szczerze - zdrowia, szczęścia, a w tej mierze-

jajców, szynek , babek wiela

dla radości i wesela......

 

Wesołych Świąt !

 

Uwalniam Was chwilowo od siebie. Pa.

 

 

Ps. Przykro mi, że nikt nie wziął ode mnie wyróżnienia. Wszyscy byli bardzo skromni....

 

 

Mistyka i moc

Widzę głęboki związek pomiędzy Św. Franciszkiem, a ludźmi chorymi na raka - sprzężenie zwrotne. 

Św. Franciszek z Asyżu kochał Boga, ludzi i naturę. Zachwycał sie każdym bożym stworzeniem.

Zdaniem Ojca Hipolita  Lipińskiego, mistyka przyrody św. Franciszka wpłynęła na to, że Jan Paweł II ogłosił list apostolski „Inter Sanctos”, w którym uznał św. Franciszka patronem ekologów i ekologii.
Biedaczyna bowiem „pojmował elementy przyrody jako wspaniały dar Boga dla ludzi”.

Z czterech żywiołów, które Franciszek w swoim Hymnie na cześć stworzenia zaprasza do wspólnego chwalenia Boga, najbardziej skażonymi przez postęp techniczno-przemysłowy są woda i powietrze.

Nawet zwolennicy ewolucji technologicznej nie żywią nadziei, że będzie można zapobiec dalszemu zabijaniu ziemi, posługując się jedynie tymi środkami, jakie mają do dyspozycji badania naukowe. Potrzebna jest zmiana w mentalności ludzi współczesnych, skłaniając ich do pójścia w ślady kosmicznego braterstwa św. Franciszka.

Nie wszystko wolno czynić człowiekowi w środowisku natury, do czego dostarcza mu środków nowoczesna technologia.
 Do obowiązków wszystkich odpowiedzialnych należy zatroszczenie się o to, ażeby do zespołów urbanistycznych, które stały się prawdziwymi pustelniami uzbrojonego cementu, zostały wprowadzone życiodajne przestrzenie przyrody. Tylko w ten sposób może być zagwarantowana równowaga psychofizyczna mieszkańców, poważnie zachwiana przez brak bezpośredniego kontaktu z florą i fauną.

 Tego rodzaju tendencjom przeciwstawia się w sposób jasny mistyka przyrody Biedaczyny, który z niewiarygodną wprost siłą i bezpośredniością widzi wszędzie w najskromniejszym stworzeniu, bezpośredni związek z Bogiem.
Franciszek mówi nam przede wszystkim, że musimy nauczyć się obejmowania spostrzeżeniem kontemplacyjnym ogromu morza, majestatu gór, piękności zachodu słońca, niewinności dziecka, piękna kwiatu.
Trzeba nauczyć się na nowo zatrzymywać się po to, by podziwiać wielkość i dobroć boską - odzwierciedlane we wszechświecie.
Ochrona naturalnego środowiska jest konieczna nie tylko dla zachowania piękna tej ziemi, ale bardzo pożądana dla uniknięcia cherlactwa fizycznego dzieci i wielkich skupisk przemysłowych.
Bez przemysłu ostatecznie człowiek może żyć, ale bez świeżej wody, zieleni i czystego powietrza - zginiemy.
 Nie czując się zdolnym do oddawania chwały Bogu tak, jak On na to zasługuje, wzywa św. Franciszek na pomoc innych ludzi, zwierzęta, a nawet istoty nieożywione.

Św. Franciszek pragnie jednak, byśmy spojrzeli głębiej na piękno przyrody - ona ma nam ułatwić kontakt z Tym, który jest źródłem tego piękna.
Stąd obcowanie z przyrodą jest również obcowaniem ze Stwórcą, co więcej, jest drabiną, która pomoże wspiąć się nam na wyżyny ducha ludzkiego i pozwoli wydobyć z niego to, co szlachetne i nieśmiertelne - to co Boże w człowieku.

Jednym z motywów, dla którego postać św. Franciszka z Asyżu spotyka się z sympatią i podziwem ludzi całego świata, bez względu na ich pochodzenie narodowe czy też przekonania religijne, jest jego postawa wobec stworzenia.

o. Hipolit Lipiński OFM

www.katolik.pl

 

 Kiedy straciłam przyjaciela, a leczenie onkologiczne zabijało moją duszę i ciało- chociaż uniknęłam chemio- i radioterapii,  namówiłam męża na odwiedzenie  Św. Góry Prawosławia - Grabarki- chciałam zobaczyć to niezwykłe miejsce.

Piliśmy wodę z cudownego źródełka .

Latem 1710 roku  panowała cholera, która dziesiątkowała okoliczną ludność.

Ludzie w popłochu opuszczali wioski i miasta.

Pewien człowiek miał objawienie. Przyśniło mu się, że jedynym ratunkiem jest przybycie z krzyżem na górę Grabarkę.

Zanotowano w kronice parafii w Siemiatyczach przybycie 10 000 osób.

Ustawiono krzyż i modlono się  w intencji  ocalenia.

Ludzie pili wodę ze źródełka - chorzy zaczęli zdrowieć - stał się cud. Wówczas to górę nazwano Świetą, a na wzniesieniu pobudowano drewnianą kaplicę.

 

Udzieliła się nam niezwykła cisza i spokój tego miejsca - 

wręcz magnetyzm. 

 Krzyże pokutne i dziękczynne, nieco przytłoczyły  nas swoją ilością. 

 Niektóre stoją tutaj od ponad 100 lat.
Zadumałam się, które z nich to krzyże dziękczynne ?

 Na szczycie góry maleńka, skromna  świątynia, bijąca energią,

bo rzecz nie w wielkości i bogactwie, ale duchowej sile - słynie z licznych, cudownych uzdrowień.

Spłynęła na nas moc tego miejsca.

Krzyże robią niesamowite wrażenie: małe i duże, podpisane imieniem, drewniane, przeróżne.

 

My krzyża ze sobą nie mieliśmy, przynoszą je pielgrzymi, którzy przybywają na Grabarkę z całego świata, z 18/19 sierpnia - przed nocą czuwania- na Święto Przemienienia Pańskiego.
Wierni obchodzą cerkiew na kolanach, później obmywają obolałe nogi w cudownym źródełku.
 

Ocalała z wojennych pożóg drewniana świątynia spłonęła w wyniku podpalenia w 1990 roku.

Jak nam powiedziała siostra zakonna podpalaczem okazał się mieszkaniec pobliskiej wsi, z tego, co pamiętam - niepoczytalny umysłowo.

Na szczęscie krzyże nie spłonęły.......  górują nad świątynią...

Ich liczbę szacuje się na 10 000.

Ciągle przynoszone są nowe

Odbudowana w 1998 roku świątynia jest murowana z drewnianym oszalowaniem.

Jest tutaj także klasztor żeński, budynek mieszkalny dla sióstr zakonnych oraz cmentarz.
Pierwszą przełożoną zakonu była siostra Maria, spokrewniona z rodziną carską. To ona wprowadziła w klasztorze porządek dnia z modlitwami od 5 rano.
Przemiłe siostry zawsze chętnie otworzą światynię, jeżeli tylko o to poprosimy.

Grabarka to ulubione miejsce Dudy Gracza...
Od tamtego zimowego, grudniowego dnia także i moje.......

Czym jest wiara dla ludzi chorych ?

W Beskidach Skolskich na Ukrainie spotkałam krzyż.
W pierwszej chwili zrobił na mnie przygnębiające wrażenie. Okazało się jednak, że to krzyż dziękczynny. Wniosła go na górę i postawiła osoba, która chorowała na raka.

 

Od kogoś, kto z Bożą pomocą pokonał chorobę

Dziękował on Bogu za odzyskane zdrowie i powrót w góry, na górskie szlaki.

 

Sądzę, że znacie historię Marzeny-walki z chorobą nowotworową.
Załkało moje serce po przeczytaniu  Autoprzeszczepu cytrynowego cz. III.
Jeżeli jeszcze nie poznaliście Marzeny, to zróbcie to, jak najszybciej. Wspaniała dziewczyna.
Przeczytajcie też cz. IV  Autoprzeszczepu cytrynowego, a najlepiej całość.

&

 

 

 

 

 versatile czyli różnorodny, wszechstronny , ale także zmienny i niestały

Dziękuję Talibro
Cieszę się, że lubisz mojego bloga.
Lubię zagladać do wszytkich, których linki umieściłam w zakładce. Proszę bierzcie i cieszcie się wyróżnieniem-trudno mi wybrać - w każdym blogu można znaleźć mnóstwo ciekawych rzeczy.
Zapraszam wszystkich, których moje pisanie choć troszkę interesuje.
Postaram się wrócić jeszcze do tego wyróżnienia.

Radość jest potrzebna duszy, jak ciału krew.

Św. Franciszek z Asyżu



 

 

 

Serdeczności



Kim był Św.  Franciszek ?